Ouderen zonder internettoegang raken contact met maatschappij kwijt
In 2007 was een op de zeven Nederlandse internetgebruikers zeer vaardig op het internet.
Hoewel dat aandeel in de afgelopen twee jaar is verdubbeld, ligt het maar net iets hoger
dan het gemiddelde in de EU. Nederland staat echter wel bovenaan in Europa wat betreft
voorzieningen om te kunnen internetten (CBS).
Ouderen gebruikten het internet in 2007 vrijwel alleen om informatie op te zoeken of te
e-mailen. Daarentegen raken ook honderdduizenden oudere senioren het contact met de maatschappij
kwijt omdat ze géén toegang hebben tot internet. Een zorgwekkende ontwikkeling, meent Arnold
Heltzel van de ouderenbond Unie KBO.
Volgens cijfers van het Sociaal Cultureel Planbureau heeft de helft van de mensen in de
leeftijdsgroep 65 tot 75 jaar geen computer. En wie in die leeftijdsgroep wel een computer
heeft, maakt er in 42 procent van de gevallen zelden of nooit gebruik van. Terwijl de overheid
juist het gebruik en verwerking via internet stimuleert.
Het doen van aangiftes, het aanvragen van vergunningen: alles kan tegenwoordig bijna uitsluitend
per internet. Ook verzekeraars en bedrijven hebben sterk die neiging. Goedkope verzekeringen of
aanbiedingen van producten zijn alleen bestemd voor bezitters van computers met internet.
,,Ouderen lopen er dus steeds vaker tegen aan dat ze voor een dichte deur komen omdat het fysieke
loket vervangen is door een digitale variant.'' Dat is volgens Heltzel schrijnend omdat ouderen
die contacten juist nodig hebben om niet in een sociaal isolement te komen.
De bond heeft voor de kwestie aandacht gevraagd bij politieke partijen in Den Haag, maar bij het
ministerie van volksgezondheid, welzijn en sport is niet bekend dat er binnen het ouderenbeleid
specifiek aandacht is voor dit probleem. ,,Ieder ministerie ontwikkelt eigen beleid hierin.''
De Belastingdienst stimuleert het doen van digitale aangifte, maar in overleg met de samenwerkende
ouderenbonden (SBO) zijn er 'vangnetten' gemaakt. In samenspraak met de gezamenlijke ouderenbonden
Anbo, KBO en PCOB worden vrijwilligers van de bonden opgeleid die bij ouderen thuis de aangifte
digitaal invullen.
Speciaal voor deze groep ouderen is het niet verplicht om een digitale identificatiecode te gebruiken,
DigiD. Bruin constateert dat oudere senioren zich niet meer in zaken als DigiD willen verdiepen. Deze
senioren mogen met hun elektronische handtekening de aangifte accorderen.
Dat is volgens Hans Bruin van de SBO in Noord-Holland een groot succes. Vorig jaar hebben de tweehonderd
vrijwilligers bijna tienduizend aangiftes ingevuld. In veel gevallen leidde dat tot teruggave van geld.
,,Dit jaar zijn driehonderd mensen opgeleid, want de vraag groeit. Ook voor het aanvragen van huur- en
zorgtoeslag.'' Overigens is het doen van aangifte op papier voor particulieren ook nog steeds mogelijk.
De Belastingdienst biedt daarnaast met ingang van vandaag de mogelijkheid om op een van de regiokantoren
aangifte te doen, voor wie er zelf niet uitkomt. De belastingdiskette is voorgoed verleden tijd.