Europees onderzoek naar arbeidsparticipatie ouderen

Europese onderzoekers gaan kijken naar hoe ouderen kunnen worden ingezet voor betaald en onbetaald werk. Het onderzoek vindt plaats in het kader van het project ‘Activating Senior Potential in Ageing Europe’.

Vergrijzing komt in heel Europa voor. De groeiende groep fysiek gezonde en werklustige ouderen wordt gezien als een enorm potentieel binnen het arbeidsproces. Velen storten zich na hun pensioen op allerlei maatschappelijk nuttig, onbetaald werk, zoals vrijwilligerswerk, mantelzorgtaken of de opvang van hun kleinkinderen.
Anderen willen, al dan niet vanuit financiële overwegingen, best langer betaald werk blijven verrichten. Zij vallen echter vaak buiten de boot door een werkgeversbeleid dat er niet op gericht is om ouderen aan het werk te houden. Ouderen zijn immers te duur. Bovendien worden zij in veel Europese landen, zoals in Nederland, ook nog eens beschermd door allerlei specifieke cao-regels, zoals leeftijdsdagen. Hierdoor ontstaat – ten onrechte - het beeld dat ouderen zwak zijn en bescherming behoeven.

Binnen het project ‘Activating Senior Potential in Ageing Europe’ zullen de onderzoekers zich bezighouden met de positie van ouderen in de samenleving. Hoe zit het bijvoorbeeld met de beeldvorming van oudere werknemers, hoe gaan werkgevers met oudere werknemers om, in hoeverre spelen allerlei regels daarbij een rol en in hoeverre maken oudere werknemers in het ene land meer kansen dan in het andere om tot hun 65e of langer op de arbeidsmarkt actief te blijven? Naast betaalde arbeid zullen de onderzoekers ook de mogelijkheden van onbetaalde arbeid in Europa bestuderen.

Het onderzoeksproject staat onder leiding van prof.dr. Joop Schippers, hoogleraar arbeids- en emancipatie-economie aan de Universiteit Utrecht en loopt van 2008 tot 2011. Op grond van de onderzoeksuitkomsten zullen de onderzoekers een aantal beleidsaanbevelingen doen aan zowel de Europese Commissie als de afzonderlijke lidstaten.

De huidige stand van zaken:

Meer ouderen aan het werk in Nederland en EU
In 2006 had 48 procent van de ouderen (55 tot 65 jaar) in Nederland werk. Dat is meer dan in 2000, toen 38 procent van de ouderen werkte. Gemiddeld steeg de arbeidsparticipatie van ouderen in de EU-27 van 37 procent in 2000 tot 44 procent in 2006.
Verhoging van de arbeidsparticipatie van ouderen is een belangrijke doelstelling van de EU. Volgens de Lissabonstrategie moet in de EU de arbeidsparticipatie van ouderen in 2010 tot 50 procent zijn gestegen.

Aandeel werkende ouderen (55 tot 65 jaar)

Vooral toename bij vrouwen
In Nederland en in de EU-27 steeg de arbeidsparticipatie van de oudere vrouwen sterker dan van de oudere mannen. Dit heeft te maken met de algemene trend van toenemende arbeidsparticipatie van vrouwen, die ook bij vijftigers sterk aanwezig is. Daarnaast is de leeftijd waarop mannen en vrouwen de arbeidsmarkt verlaten, gestegen.

Grote verschillen binnen de EU
Zweden had met 70 procent het grootste aandeel werkende ouderen in 2006. Denemarken en het Verenigd Koninkrijk volgen met een aandeel van ongeveer 60 procent. In Polen, België en Italië werkte daarentegen maar ongeveer 30 procent van de ouderen.

Aandeel werkende ouderen (55 tot 65 jaar) in EU-landen, 2006

Weinig werkende oudere vrouwen in Zuid-Europa
In Nederland ligt zowel de participatie van oudere mannen als die van oudere vrouwen iets boven het EU-gemiddelde. Zweden dankt zijn toppositie ook aan het feit dat daar veel mannen en vrouwen tussen 55 en 65 jaar werkten. Er zijn ook landen waar wel veel oudere mannen, maar slechts weinig oudere vrouwen werken. Voorbeelden zijn Spanje en Griekenland, waar ongeveer 60 procent van de mannen en 28 procent van de vrouwen werkte.
http://www.cbs.nl/nl-NL/menu/themas/arbeid-sociale-zekerheid/publicaties/artikelen/archief/2008/2008-2413-wm.htm

Het 50+ Expertisecentrum houdt u op de hoogte van gepubliceerde resultaten.

Terug naar de nieuwsbrief